Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

(adv) most (mowsf) ~ tirada ugu badan

waa la naqliyay ✓

1

Massimo

2

Maximum

waa la naqliyay ✓

au plus.

waa la naqliyay ✓

(adv) 1. mainly (meynli); chiefly (jiif-H); almost entirely ~ inta ugu badan 2. (adj) maximal (maak-si-mal); greatest quantity or degree ~ heerka ugu badan

waa la naqliyay ✓

1

(i')

2

1. Xarafka sagaalaad oo Alifka Soomaalida. Waa shaqal.

3

2. Uyaalka qofka hore oo keli ah oo wax la taarana hayo oo falku xaggiisa aada hayo; aniga.

4

-i: ereyada ay raacdo, kuwa ugu badani waa — 1. Tilmaanta magaca wax laga sheegayo ama lagu sheegayo (oo kolka uusan tilmaanta wadan oo keligiis yahay qaata qodobbada -ku, -tu iyo wixii ka farcama) sida 'wiilka wanaagsan - wiilka wanaagsani waa walaalkay, waa Soomaali, waa uu bukaa, waa uu shaqeeyaa; naagta quruxda badani waa boqorad; ninka deeqsiga ah wax buu bixiyaa; ... 2. Waxay kaloo raacdaa magacyada dheddig, oo kelida ah, oo shibbane ku dhammaada, oo aan qodob wehelin, magacyadaas oo iyaguna ah kuwo wax laga sheegayo ama wax lagu sheegayo (dani waa seeto; lafi ma jabin; doodi ma furna; ...). 3. Haddii magaca tilmaanta wax la taaranayo oo falku xaggiisa aadayo, -i(du) markaas raaci mayso, oo la oran kari mayo: wiilkaasi u yeer; libaaxaasi dil; inankaasi anigaa dhalay; hashaasi lis. Waxay la macne tahay -u.

waa la naqliyay ✓

m.l (jooloji) Dhuxuldhagax madowdhalaal ah; 75% ilaa 92% oo ka mid ahiba waa kaarboon; 4.5% ilaa 5.6 % waa haydarojiin. Sida caadiga ah, waxaa loo yaqaan dhuxul guri. B. waa dhuxul-dhagax heer sare ah oo ka darajo sarraysa lignaytka, kana darajo hooseysa antarasayt. Waa dhuxul dhagaxda ugu badan uguna muhiimsan ee la helo iyadoo siyaabo dhawr nooc ah u jirta, sida dhuxulkook iyo dhuxulneefeed.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-do, m.l) (siyaasad) Dabaqad ka mid ah bulshada, haystana dhaqaalaha ugu badan marka loo eego aragtida Maarkiska.

waa la naqliyay ✓

m.dh (daawo) Qaabdarro cageed oo lagu dhasho saameyn kartana hal cag ama labada cagoodba taasoo qofka qaba uusan cagta cad wada dhig karin dhulka. Nooca ugu badan (Talipes Equinovaris) lugtu waxay u godontahay hoos waxayna u qalloocantahay gudaha sidaas darteed qofka qaba wuxuu u socdaa girgirka dibadda xiga ee dusha cagta.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ryo ..., m.dh) (botani) Geed qabatimay ku noolaanshaha gobol biyoyarood ah, sida, meelaha abaaruhu ka dhacaan, qaabkiisa waxa loo qeexi karaa siyaalo kala duwan si uu u helo biyaha ugu badan una kaydsado: xididdadu way dheeryihiin ama waaweynyihiin, calemuhu way yaryaryihiin oo qaro weynyihiin ama xitaa ma leh, sida geedka tiinka, oo marmarka qaarkood qodxo; jirridu marmarka qaarkood waxay leedahay cad oo geedka u suurta galiya inuu biyaha kaydsado muddo aad u dheer, jilif qaro leh ama xabag dahaadha ayaa ka celisa geedka biyosaarka.

waa la naqliyay ✓

m.l (-tyo, m.dh) (jooloji) Dhadhaabo wiriqyadeedu waaweynyihiin oo dhulka hoostiisa ku adkaata. Macaadinta “quartz” iyo “feldspar” iyo kuwo kale ayaa dhadhaabtaan laga helaa. G.ku wuxuu ka mid yahay dhadhaabaha ugu adag uguna adkaysi badan, waa kan loogu heli ogyahay dhadhaab shiileedda hoose, waana dhadhaabta ugu badan dhulka.

waa la naqliyay ✓

m.l (-syo, m.dh) (cilmiga naflayda) Nooca ugu badan tiro ahaan unugyada dhiigga, kuwaas oo ka kooban midab cas oo loo yaqaan himogolobiin, isla markaana wuxuu masu'uul ka yahay qaadista ogsajiinta.

waa la naqliyay ✓

m.l (kiimika) Bir ka tirsan curiyeyaasha kalaguurka ah, dabiici ahanna u jirta koromayt. Waxay aad ugu badantahay dalka Simbaabwi.

waa la naqliyay ✓

m.l (jooloji) Mid ka mid ah macaadintra aad loo helo, oo ku jirta dhadhaabooyin iyo carrooyin badan iyadoo leh qaabab kala duwan, badanaa waxay buuxisaa dhuumaha, isgalooyinka, iyo hogagga dhadhaabaha. Badanaa waxaa ku qasan macaadin kale, oo ay ka mid yihiin birta ceeriin. Waxay ka samaysantahay silika iyo ogsajiin. Waxay samaysaa xaddigu ugu badan ee bataaxda.

waa la naqliyay ✓

m.l (-layaal, m.l/dh) (kiimika) Hoor awood u leh milidda walxaha kale (adke, hoor, ama neef) si milan u samaysmo. Milihu guud ahaan waa xubinta ugu badan milanka.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-nno, m.dh) 1. (kiimika) Curiyaha ugu horreeya ururka V ee tusaha kalgalka curiyayaasha; curiye elektaroon jiidasho badan,una jira isagoo molikiyuullo laba atamle ah (N )oo neef ah. Naytarojiinta hawada ku jirtaa waa 78 % mug ahaan. Naytarojiin waxa ay samaysaa ogsaydho ay ka mid yihiin laba-naytarojiin hal-ogsaydh. Naytaras ogsaydh (N O) oo ah ogsaydh dhexdhexaad ah; iyo natarojiin laba-ogsaydh (NO) oo soo saarta iskujir ka kooban naytaras asiidh iyo naytarik asiidh marka biyo lagu daro. 2. (kiimika) Neefta ugu badan gibilka, oo mug ahaan buuxisa 78% ee hawada engegan; neeftani kiimika ahaan ma firfircoona, waxay tartaa inay misho ogsajiinta.

waa la naqliyay ✓

m.l Wax qaybtooda ugu badan ama ugu muhiimsan.

waa la naqliyay ✓

m.l (-roobab ..., m.l) (c.cimi.) Mid ka mid ah labada roob ee ugu badan roobabaka ka da'a Bariga Afrika, sannadkii, laga billaabo Oktoobar ilaa Disembar.

waa la naqliyay ✓

m.l (daawo) Nooc xubnoholac, kan labaad ee ugu badan cudurrada tufta waxa ka horreeya lafoxubnoholac (osteo artritis) waxay gaar ahaan saameysa xubnaha faraha, xubin isgoyska gacanta iyo dhudhunka, lugaha, canqowyada, miskaha iyo garbaha: xubnoisgoysyada si siman ayaa labada dhinacba cudurku ugu dhacaa waana kala silloonyihiin.

waa la naqliyay ✓

m.l (jool.) Dhuxuldhagax madowdhalaal ah; 75% ilaa 92% oo ka mid ahiba waa kaarboon; 4.5% ilaa 5.6 % waa haydarojiin. Sida caadiga ah, waxaa loo yaqaan dhuxul guri. B. waa dhuxul-dhagax heer sare ah oo ka darajo sarraysa lignaytka, kana darajo hooseysa antarasayt. Waa dhuxul dhagaxda ugu badan uguna muhiimsan ee la helo iyadoo siyaabo dhawr nooc ah u jirta, sida dhuxulkook iyo dhuxulneefeed.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-do, m.l) (siyaa.) Dabaqad ka mid ah bulshada, haystana dhaqaalaha ugu badan marka loo eego aragtida Maarkiska.

waa la naqliyay ✓

m.dh (daaw.) Qaabdarro cageed oo lagu dhasho saameyn kartana hal cag ama labada cagoodba taasoo qofka qaba uusan cagta cad wada dhig karin dhulka. Nooca ugu badan (Talipes Equinovaris) lugtu waxay u godontahay hoos waxayna u qalloocantahay gudaha sidaas darteed qofka qaba wuxuu u socdaa girgirka dibadda xiga ee dusha cagta.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ryo ..., m.dh) (botani) Geed qabatimay ku noolaanshaha gobol biyoyarood ah, sida, meelaha abaaruhu ka dhacaan, qaabkiisa waxa loo qeexi karaa siyaalo kala duwan si uu u helo biyaha ugu badan una kaydsado: xididdadu way dheeryihiin ama waaweynyihiin, calemuhu way yaryaryihiin oo qaro weynyihiin ama xitaa ma leh, sida geedka tiinka, oo marmarka qaarkood qodxo; jirridu marmarka qaarkood waxay leedahay cad oo geedka u suurta galiya inuu biyaha kaydsado muddo aad u dheer, jilif qaro leh ama xabag dahaadha ayaa ka celisa geedka biyosaarka.

waa la naqliyay ✓

m.l (-tyo, m.dh) (jool.) Dhadhaabo wiriqyadeedu waaweynyihiin oo dhulka hoostiisa ku adkaata. Macaadinta 'quartz' iyo 'feldspar' iyo kuwo kale ayaa dhadhaabtaan laga helaa. G.ku wuxuu ka mid yahay dhadhaabaha ugu adag uguna adkaysi badan, waa kan loogu heli ogyahay dhadhaab shiileedda hoose, waana dhadhaabta ugu badan dhulka.

waa la naqliyay ✓

m.l (-syo, m.dh) (cilmiga naflayda) Nooca ugu badan tiro ahaan unugyada dhiigga, kuwaas oo ka kooban midab cas oo loo yaqaan himogolobiin, isla markaana wuxuu masu'uul ka yahay qaadista ogsajiinta.

waa la naqliyay ✓

adj., [expression] beautiful

waa la naqliyay ✓

beau.

waa la naqliyay ✓

(adj) beautiful (bi-yuuti-fuul); lovely (laav-li); pretty (piriti); handsome (haan-sam); cute (kiyuut); gorgeous (goor-jas)

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) mid qaab iyo muuqaal wanaagsan leh.

waa la naqliyay ✓

au moins.

waa la naqliyay ✓

[adverbial] [expression] at least

waa la naqliyay ✓

(adj) minimum (minimam); minimal (mini-mal); at least (at liist)

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg ugub². la-mid: ugbaansho.

waa la naqliyay ✓

f. n., [abstract] state of mature female that has not yet given birth

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) ugub ahaan; dhedig aan weli curan.

waa la naqliyay ✓

1

de: state of mature female that has not yet given birth rw: ugub

2

initial: u

3

lx: ugbaan

4

pd: (-ta)

5

ps: n0-f-abs

6

key: ugbaan

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) dhaxanta dayrta ee aadka u qabaw.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: durbaan.

waa la naqliyay ✓

m. n. drum

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) drum (dhraam), musical instrument ~ durbaan

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) ciyaar dhex marta ragga iyo haweenkaba oo la ciyaaro habeenkii oo kaliya, waxayna caan ku tahay gobolka Shabeellada dhexe ee Soomaaliya iyo meelo kale. Qalabka lagu gu tumo ama lagu ciyaaro, waxaa ka midah maqaar la jilciyey lana taagay.

waa la naqliyay ✓

1

a: durbaan

2

de: drum

3

lx: gurbaan

4

pd: (-ka)

5

ps: n2-m

6

key: gurbaan

waa la naqliyay ✓

adj., [expression] sharp

waa la naqliyay ✓

n. phr., time: quite a while

waa la naqliyay ✓

(adv) more than a few; quite a few. Ex: in badan baan u dhigan; I warn more than a few

waa la naqliyay ✓

[adjective] phr. more than

waa la naqliyay ✓

[adverbial] [expression] abundantly

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-dnaa, -dnayd) 1. Caqli weyn lahaansho. 2. Nishaab fiican lahaansho.

waa la naqliyay ✓

Comp. adj., (ie. n., adj.): intelligent, attentive

waa la naqliyay ✓

1

de: intelligent, attentive

2

lx: dhugbadan

3

pd: (dhugbadnaa)

4

ps: adj-cmp

5

key: dhugbadan

waa la naqliyay ✓

souvent (de nombreuses fois).

waa la naqliyay ✓

n. phr., time: quite a while

waa la naqliyay ✓

souvent.

waa la naqliyay ✓

adj., [expression] causing one's own problems; deserving (the bad) one gets

waa la naqliyay ✓

1

de: beautiful

2

lx: qurux badan

3

ps: adj-expr

4

key: qurux_badan

waa la naqliyay ✓

(adv) nearly (niyarli); almost (ool-mowst); approximately (a-pa-rook-si-meeytli) ~ qiyaastii

waa la naqliyay ✓

Empty set, null

waa la naqliyay ✓

(v) very difficult (di-fikalt); complicated (kompili-keeytidh); hard (haadh) ~ adkag. Ex: su'aal dhib badan; a hard question

waa la naqliyay ✓

many, numerous; outnumbered

waa la naqliyay ✓

souvent.

waa la naqliyay ✓

adv., time: usually, mostly; often

waa la naqliyay ✓

habituellement.

waa la naqliyay ✓

adj., [expression] very fast, swift

waa la naqliyay ✓

1

(Shurbadayn-ta)

2

Shurbad ka dhigid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg shurbadee.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) shurbad ka dhigid, mushaali ka dhigid. Dh: maashaaliyeyn.

waa la naqliyay ✓

(adv) usually (yuush-wali); habitually (habij-wali); as usual; often (o-fan) ~ sida caadiga ah

waa la naqliyay ✓

غالبًا، في الغالب

waa la naqliyay ✓

(adj) hairy (heeri) ~ duf leh

waa la naqliyay ✓

(Tugumbahar) C Caralluma somalica N.E.Br. Asclepiadaceae.

waa la naqliyay ✓

1

de: at least

2

initial: u

3

lx: ugu yaraan

4

ps: adv-expr

5

key: ugu_yaraan

waa la naqliyay ✓

Braided stream

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) noole ka kooban unugyo badan.

waa la naqliyay ✓

(adj) painful (peeyn-fuul)

waa la naqliyay ✓

m.l.fk Eray lagu muujiyo diidmo adag. la-mid: abad.

waa la naqliyay ✓

m.l.fk Erey lagu muujiyo diidmo adag. Tusaale: Abadan, yeeli maayo warkaas. la-mid: abad.

waa la naqliyay ✓

: not at all, by no means

waa la naqliyay ✓

(adv) never (ne ver); not ever; on no occasion; at no time

waa la naqliyay ✓

(falkaabe) erey lagu cabbiro diidmada qayaxan iyo dafiraadda. Dh: abid, abad, abadan, abiido.

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

de: not at all, by no means

3

lx: abadan

4

pd: (-ka)

5

ps: neg-expr

6

key: abadan

waa la naqliyay ✓

m.dh Budo madow oo dhiilaha ama haamaha la culay marka la catireeyo ka soo daata.

waa la naqliyay ✓

(Gubai) S, C Dactyloctenium aristatum Link. Gramineae.

waa la naqliyay ✓

1

1. Gudub u dhigan; babcan.

2

2. (Gudban-ta) (xiddigo) xiddigta u dhexaysa bayaxawda iyo libcasta; xiddigta sadexaad oo daalallida.

waa la naqliyay ✓

1

gudban¹: m.dh 1. Xiddig u dhexeysa bayaxawda iyo libcasta. 2. Naag madax adag.

2

gudban²: f.mg4 (-naa, -nayd) 1. Wax babac u yaal ahaansho. 2. Ku g.: wax, wax kale ku aaddan ahaansho.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-naa, -nayd) 1. Wax babac u yaal ahaansho. 2. Ku g.: wax, wax kale ku aaddan ahaansho. m.f.dh, gudbanaan.

waa la naqliyay ✓

1

der. [adjective] laid horizontally, crosswise

2

gudban pr. n., loc. name of a star constellation

waa la naqliyay ✓

-aa: (adj) perpendicular (per pen dikolar)-, vertical (ver tikel)

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) wax dhinac u yaal oo jirjiran.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) qof suugaanyahan ah oo lagu arko wixii uu gabaygiisa ku sheegay ama ilaahay ka aqbalo.

waa la naqliyay ✓

1

(Gulaan-ka)

2

Geed xooluhu daaqaan.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Geedgaab caleemo dhanaan, daranta la bah ah, oo geelu daaqo. 2. Neef ama qof hagaas noqday oo korriimadii ka xumaatay.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] plant species, grazed by camels and other livestock

waa la naqliyay ✓

1

(Gulan) N,C Salsola foetida Del. Chenopodiaceae.

2

N Sasola forskalii Schweinf. Chenopodiaceae.

3

N Salsola frutescens Pall. Chenopodiaceae.

4

N, C Salsola pycnophylla Brenan. Chenopodiaceae.

5

N Suaeda micromeris Brenan. Chenopodiaceae.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) awrka qoodha ah ee marka uu qooqo aan doobta soo ridin ee guuxa. Dh: goreyciil. Li: doob.

2

gulaan -ta: (magac, dhedig, keli) geed madow oo ka baxa dhulka biyaha leh oo xooluhu siiba geelu daaqo oo daran ama dhannaan uu ka helo.

3

gulaan -ta: (magac, dhedig, keli) hilib doqonnimo oo qofka fuula.

waa la naqliyay ✓

1

de: plant sp., grazed by camels and other livestock

2

lx: gulaan

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m-col

5

key: gulaan

waa la naqliyay ✓

1

(Gurdan-ka)

2

Shanqarta ka yeerta orodka xoogga leh, siiba kan fardaha.

waa la naqliyay ✓

1

gurdan¹: m.l 1. Sharqanta ka yeerta orodka fardaha iyo wixi lamida. 2. la-mid: gurdamid.

2

gurdan²: f.mg1 (-amay, -antay; -ami) Fardo iyo wixi lamida gurdan samayn.

waa la naqliyay ✓

v. stomp, trample, make the noise of feet ~ hooves

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) sanqadha orodka fardaha. Gurdanka fardaha meelka fog ayaa laga maqlaa.

waa la naqliyay ✓

1

de: stomp, trample, make the noise of feet ~ hooves (e.g., horses)

2

lx: gurdan

3

nt: gurdan (ka) [vn2-m]

4

pd: (gurdamay)

5

ps: v1=

6

key: gurdan

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) xabagta geedka moxorka intooda saafiga ah. Dh: lubaandeker, foox, libaan.

waa la naqliyay ✓